İletişim: 0212 438 09 54

Makaleler

Catering Firmaları Hijyenik Sağlıklı Satın Alma İşlemleri

catering firmalarında satın alma

İyi, kaliteli ve ekonomik gıda ( yiyecek ) seçimi catering firmaları için önemli bir olgudur. Doğru tedarik seçimleri yapılmadığında müşterilerde memnuniyetsizlik, lezzetsiz yemekler ve gıda zehirlenmeleri gibi sonuçlar doğurabilir.

Catering Firmaları için Satın Alma Esasları

Catering firmalarında satın alma da en temel ve önemli ayrıntı ise tedarik edilecek olan gıda maddelerinin NEREDEN, NE ZAMAN ve NASIL tedarik edileceğidir.

NEREDEN?

Gıdalar, tedarik edilecek olan ürünün özelliğine göre uygun tedarikçilerden alınmalıdır.

Örneğin; balık, balık halinden – sebze ve meyveler, sebze ve meyve halinden satın alınmalıdır.

NE ZAMAN?

Her yiyecek maddesinin yetiştiği mevsimleri ve ayları vardır. Mevsiminde ve zamanında alınan gıdalar her zaman daha kaliteli, daha taze ve daha uygun fiyatlı olur.

Örneğin;

Nisan ayında sebze ve meyvelerden: bezelye, havuç, roka, bakla, nane; balıklardan: kırlangıç, kalkan balığının en bol olduğu aydır.

Mayıs ayında sebze ve meyvelerden: patlıcan, domates, erik, çilek; balıklardan: levrek, dil balığı, tekir, kılıç, iskorpit

Yetiştikleri mevsimler ve aylar dışında tedarik edilen gıda maddeleri, dondurulmuş ya da işlem görmüş olmaktadır. Yiyeceklerden dengeli ve sağlıklı bir şekilde besin öğeleri ihtiyacımızın karşılanması doğru ve uygun bir beslenme için ürünler mevsimlerine, aylarına göre tedarik edilmelidir. Catering firmaları için hem maliyet hem lezzet bağlamında bu konu oldukça önem teşkil etmektedir.

NASIL?

Ürünlerin satın alması yapıldıktan sonra, imalata kadar geçen sürede nasıl muhafaza edildiği de gıdaların kalitesinin korunması açısından çok önemlidir.  Satın alımı yapılan gıdalar uygun ortamda ve sıcaklıklarda depolanmalıdır.

dikkat

SATIN ALMA YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

  • Besinler uygun, kaliteli belgeli ve güvenilir tedarikçilerden satın alımı yapılmalıdır,
  • Catering firmaları bütçelerine uygun orantıda satın alma yapmalıdır,
  • Catering firmaları için, bir besin maddesini sırf ucuz olduğu için satın almak tasarruf etmek demek değildir. Ucuz diye alınan kalitesiz besinlere yanlış depolama da eklenince, gıda maddesi kullanılamaz hale gelebilmektedir.
  • Gıda satın alım yapılırken menü dikkate alınmalıdır, menü içeriğine uygun bir satın alım gerçekleştirilmelidir. Menü oluştururken gıdaların satın alınımına en uygun, mevsim ve ay göz önünde bulundurularak yapılır.
  • Yemek firmaları, menü oluşturulduktan sonra, günlük, haftalık ve aylık olmak üzere satın alımlar gıda maddelerinin dayanıklılığı göz önüne alınarak gerçekleştirebilir.
  • Satın alım yapılacak olan firmalar araştırılmalı, birkaç (en az 3) firmadan fiyat teklifi alınmalıdır.

SATIN ALINMAMASI GEREKEN ÜRÜN ÖZELLİKLERİ

  • Dışı çok fazla kirli, çatlak, kabuğunun rengi değişmiş yumurtalar,
  • Bombe yapmış, dış yüzeyinde ezilmeler ve göçükler oluşmuş olan konserveler,
  • Kalite ve sınıf damgası olmayan, dışı kirli, rengi ve kokusu farklı olan etler,
  • Çatlamış, yeşillenmiş, filizlenmiş, çok fazla topraklı ve çamurlu patates,
  • Pulları parlak olmayan, gözleri bulanık, kötü kokan, rengi sarımtırak ve yeşilimsi bir hal almış balıklar,
  • Yırtılmış, açılmış ambalajlı ürünler,
  • Üzerinde üretim, son tüketim tarihi ve üretim izni bulunmayan bütün ürünler
  • Dışarıdan açık herhangi bir ürün ( süt, yoğurt, peynir vb.)
  • Üzerlerinde siyah noktalar, çamur, ezik ve çürük sebze ve meyveler

Kesinlikle satın alınmamalıdır.

Toplu Beslenmede Gıda Zehirlenmeleri Net Kurumsal Catering

catering firmalarında gıda zehirlenmesi

Gıda zehirlenmelerinin temel nedeni hijyendir.  Catering firmaları tarafından hijyenik olmayan ortamlarda üretilen gıdalar kontamine gıdalardır,  insan vücuduna bakteri ve parazit taşır, bu durum insanların gıda kaynaklı hastalanmalarına  (zehirlenmelerine) neden olur.

Toplu yemek üretimi yapan catering firmaları hijyenik olmayan ortamlarda ve gıda güvenliğine önem vermeden üretim yaptığı taktirde, insan hayatını tehlikeye atar.  Hijyenik ve gıda güvenliğine uygun üretilmeyen yemekleri tüketen kişilerin, yaşları, bağışık durumları, vücuda dâhil olan patojene göre gıda zehirlenmesine az ya da çok kişi maruz kalabilir.

Gıda zehirlenmelerinin belirtilerinin ortaya çıkması, tüketilen ürünün miktarına ve kuluçka süresine göre değişiklik gösterebilir. Gıda zehirlenmeleri 12 – 72 saat içerisinde ortaya çıkar. Daha tehlikeli “Staphylococcal”  bakteri türleri genellikle 30 dakika gibi kısa bir süre içerisinde gıda zehirlenme belirtisi gösterebilir.

gıda zehirlenme nedenleri

EN ÖNEMLİ GIDA ZEHİRLENMELERİNİN NEDENLERİ

  • Yetersiz ısıda pişirme
  • Donmuş ürünlerin yetersiz ve uygun olmayan ortamda çözündürmesi
  • Gıda sıcaklıklarının 64 derece altında tutulması
  • Pişmiş gıdaların soğutucu dolap yerine oda sıcaklığında, ortamda bekletilmesi
  • Hazırlama ve tüketim arasındaki sürenin fazla olması
  • Yetersiz tekrar ısıtma ve yetersiz soğutma
  • Çiğ ve pişmiş ürünlerin, çiğ et, tavuk, balık, sebze, meyve vb. yapıları birbirlerinden farklı olan ürünlerin kontamine olması,
  • Gıda güvenliği kurallarına uyulmaması & çalışanların hijyeninin yetersiz olması
  • Güvenilir ve kaliteli ürünlerin tedarik edilmemesi
  • Portör taşıyıcısı ya da hasta kişilerin gıda ürünleri ile teması
  • Gıda üretiminde, hazırlık aşamasında vb. durumlarda kullanılan ekipmanların bakteri bulundurması, temiz olmaması

Gıdalara bakteri bulaşmasında, eller en önemli kontaminasyon kaynağıdır. Bakterileri her yere (gıdalara, alet-ekipmana, tezgaha vb.)  bulaştırabilirler.

Yetersiz personel hijyeni, özellikler de ellerin yeteri kadar ve doğru yıkma teknikleri ile yıkanmaması, el dezenfektanı, tırnak fırçası vb. ürünlerin kullanılmaması bakterilerin ellerde, özellikle tırnak aralarında üremesine neden olur.

zehirlenme

CATERING FİRMALARINDA GIDA ZEHİRLENMESİNİN NEDENLERİ

  • Personel eğitim düzeyinin düşüklüğü
  • Personel sirkülasyonunun fazla olması, çalışanların kısa süreli çalışması
  • Plansız üretim
  • Bilinçsiz gıda üretimine başlanması
  • Denetim eksikliği
  • Hijyen kurallarına önem verilmemesi
  • Kaliteli ürün tedarik edilmemesi

gıda zehirlenme belirtileri

GIDA ZEHİRLENMELERİNİN BELİRTİLERİ

  • Mide bulantısı, kusma
  • Ateş
  • Karın ağrısı, kramplar
  • Halsizlik
  • Uzun süreli iştah kaybı
  • Diyare vb.

Yukarıdaki nedenler uzun süre devam eder ise veya vücutta ve ellerde karıncalanmalar, görme bulanıklığı vb. durumlar hissedildiği takdirde doktora başvurulması gerekmektedir. Gıda zehirlenmesi ile vücudumuz sıvı kaybına uğradığından dolayı, Gıda zehirlenmesinden şüphelendiğimizde ve sonrasında bol su tüketilmelidir.

Besin Grupları (Catering)

besin grupları

Her besinde bulunan besin öğeleri içerikleri ve kalitesi farklıdır. Örneğin yumurta proteinin kalitesi, kuru baklagiller de bulunan proteinin kalitesinden daha iyidir. Besinlerin içerisinde bulunan besin öğeleri miktarı her zaman, her besin için sabit değildir. Besin öğeleri miktarını ve kalitesini ürünlerin yetiştirildiği topraktan ( toprağın cinsi, iyot miktarı vb.)  başlayarak tüketimine kadar geçen sürede uygulanan işlemlerle ( taşıma, hazırlama, saklama, pişirme vb. ) değişkenlik gösterebilir. Örneğin; yeterli C vitamini alamayan hayvanların sütünde yeterli miktarda C vitamini bulunmaz.

Besin grupları genel olarak aşağıdaki gibi kategorilenmiştir.

  • Süt ve süt ürünleri
  • Et, yumurta ve kuru baklagiller
  • Taze sebze ve meyveler
  • Ekmek, tahıl ve tahıl ürünleri
  • Yağlar ve şekerler

Catering Firmalarında Besin Grupları

Catering firmaları, yemek firmaları, restoranlar, cafe & barlar tüm yemek hizmeti veren kuruluşlar menülerini planlarken besin gruplarına kalori değerlerine dikkat etmek zorundadır. Aynı şekilde evlerimizde de yemek hazırlarken besin grupları, özel durumlar ( hamilelik, yaşlı, bebek) göz önüne alınarak yapılacak yemekler planlanmalıdır.  Besin grupları dikkate alınarak planlanan yemeklerle yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlamak mümkün olabilir.

Süt ve süt ürünleri

Süt ve Süt Ürünleri

Peynir, süt, kefir, yoğurt, kaşar peyniri, ayran, süt tozu, dondurma, sütlü tatlılar vb. süt ve süt ürünleri kalsiyum ve fosfor bakımından en zengin içeriğe sahip besinlerdir. Süt ve süt ürünlerinin tüketimi demirin vücudumuzdaki emiliminin üzerinde ki etkisi büyüktür. Çok fazla miktarda vücudumuza kalsiyum aldığımız takdirde, demir emilim oranı o ölçüde engellenmektedir.  2 kibrit büyüklüğü beyaz peynir ( 50 – 60 gr) 1 porsiyona denk gelmektedir. Değişen durumlara göre ( genç, yetişkin, yaşlı, hamile vb.) günde en az 1 porsiyon süt ve süt ürünlerinde tüketilmesi daha sağlıklı olur.

et, yumurta ve kuru baklagiller

Et, Yumurta, Kuru Baklagiller

Kümes hayvanları, av hayvanları ve su ürünleri,

Yumurta ve kuru baklagiller ( nohut, mercimek, börülce) ,

Fındık, fıstık, badem, susam vb. yağlı tohumlara sahip yiyeceklerde bu gruba dâhildir.

Bu grupta bulunan ürünlerin en önemli özelliği protein bakımından zengin olmalarıdır. Ayrıca karbonhidrat, vitamin, demir, çinko, mineral ve posa yönünden de iyi kaynaklardır. Av hayvanları, kümes hayvanları ve balıklar demirin emilimini artırır.

Bu grupta yer alan gıdaların sağlık açısından oldukça önemli etkileri mevcuttur;

  • Kuru baklagillerde bulunan posa bağırsak aktiviteleri için oldukça sağlıklıdır,
  • Sindirim sistemi, beyin ve sinir sistemi üzerinde etkin ve önemli bir role sahiptirler
  • Hücre ve kas yapıları üzerinde yenileyici ve onarıcı etkileri mevcuttur.

taze meyve ve sebzeler

Taze Sebze ve Meyveler

Vücudumuzun C vitamini ihtiyacı sadece bu gruptaki gıdalar ile karşılanır. Bu grupta yer alan besinlerin enerji değerleri oldukça düşüktür fakat sağlığımızın korunması için gerekli olan “posa” bakımından oldukça zengindir.

Taze sebze ve meyvelerde bulunan vitaminler vücudumuzun direncinin artmasında ve bağışıklığın güçlenmesinde oldukça etkilidir.

ekmek, tahıl ve türevleri

Ekmek, Tahıl ve Türevleri

Ekmek, buğday, pirinç, mısır, yulaf ve bunlardan yapılan bulgur, irmik şehriye vb. tahıl gruplarına dâhildir. Bu grupta yer alan besinler karbonhidrat bakımından oldukça zengindir. En ucuz enerji kaynaklarıdır. Neredeyse vücudumuzun tüm enerji kaynağı bu gruptan sağlanabilir.

Tahıl ve türevleri enerji ihtiyacına göre dengeli tüketilmelidir. Enerji ihtiyacına göre tüketim miktarı arttırılır veya azaltılır.

Tüketim miktarı ve enerji ihtiyacı üzerinde kişilerin yaşı, cinsiyeti vb. durumlar etkili olur. İçerlerinde çok az miktarda da olsa proteinde bulunur. Protein aktivitesini artırabilmek için protein yönünden zengin ( yumurta, süt vb.) gıdalar ile tüketilirse protein kalitesi artırılır.

yağlar ve şekerler

Yağlar ve Şekerler

Yağlar, şekerler, zeytin, bal, pekmez, reçel, çikolata vb. bu grupta yer alırlar.bu gruptaki besinlerin enerji değeri oldukça yüksektir.

Yanlış ve fazla tüketilen yağların ve şekerlerin, sağlık üzerinde olumsuz etkileri mevcuttur.

Şekerler ise sadece karbonhidrat içerdiğinden dolayı vücuda gereksiz bir enerji yüklemesi sağlarlar, ayrıca fazla tüketilen şeker miktarı, kalbe zarar verir, kronik birçok hastalığa neden olabilir.

Şekerin sebebiyet olduğu bazı hastalıklar ( kalp, şeker hastalığı) sessiz ilerlediklerinden dolayı, “şeker”’e günümüzde “sessiz katil” denmektedir.

Yukarıdaki bilgiler ışığında, catering firmalarında menüler oluşturulurken, kalori değerleri ve uyumluluk gibi kriterlerin yanında besin grupları da dikkate alınmalı.

Makale Önerisi >> “Fast Food Hakkında